Iyato Iná Oìlì Libya: Gáásì Kere Jù Nílẹ̀ Ayé
Libya jẹ owó gáásì kere jù lórí Ayé. Ní àpẹ́ $0.023 fún kọ̀ọ̀kan líìtà — àpẹ́ $0.09 fún kọ̀ọ̀kan US gallon — agbà ọ̀kọ̀ Libya máa ní owó kere jù fún tépìnì òkú fúl ju tí ènìyàn bìbí ni gníje fún kọ́ọ̀ọ̀jú kan. Ní àwọn owó ìlú, líìtà kan máa dúró ní àpẹ́ 0.15 LYD. Eyi máa ní jẹ Libya kini 1st ní 170 orílẹ̀ fún iyato àlà kere jù ní ayé, tó kere púpọ̀ ju ìgbèkúle ayé àpẹ́ $1.484 fún kọ̀ọ̀kan líìtà. Diesel máa ní jẹ iye tó dàbí, ní àpẹ́ $0.023 fún kọ̀ọ̀kan líìtà.
Báwo ní iná oìlì lè dúró gégé àbọ̀?
Ìdáhùn ní ìkó kan: àbẹ́wò. Libya jẹ owó òníà nlá — iná oìlì máa ní wá nípa àgbèkúle iye ọ̀pọ̀ tó ní owó àti iye ijáde. Síbè àwọn òróó tó ní agbára oríjìn nlá ní Afiríka, ilé nìí ti máa ní ẹ̀rú owó iná oìlì ara ayé gan-an, tí à máa ní ìjà tù owó àjọ ìjọba. Dáadáa pẹ̀lú máa ní ìjà owó ìsẹ̀ tí ọ̀pọ̀ àwọn ìjọba máa ní gáásì, Libya máa ní ìjà àyò: ó máa ní ìjà owó ìlúmọ̀ sínú kí à máa dá iyato kéré tó ó jẹ́ akíìkí tí à ní iye òníà oríjìn.
Nítorí tí iyato jẹ sẹ̀là yíì ra nípa àyò rátà nípa ìṣẹ̀pẹ́, ó jẹ́ aláchuculuku bákan nígbà tí òróó òníà ti gba àyò nínú. Àbé ní owó-ìsẹ̀ gbogbo tí máa dá níbè ìpín — iye tí à ní ìjà túmọ̀ àyò àbẹ́wò, àbé ní owó yíìlẹ̀ ẹrì ìfín ato owó èrè àti owó ìlọ̀. Akíìkí níbì iyato àbẹ́wò àti iye òníà jẹ́ iye nínú, àti yalẹ̀nu nìí máa jẹ́ íta nínú ìjọba.
Owó ìwájọ́ àti àkóp̣à ìlọ̀
Níbi yìí ni ìṣẹ̀lẹ̀ Libya máa ni ìgbèkúle. Bákan pẹ̀lú tí ó máa ní owó òníà ìfín, Libya kò níye owó ìmèbò tí ó tó kí á máa dá iye òníà wẹẹ. Ọjọ́ àwọn àgbà, owó ìmèbò máa ní pọ̀ níwájú tó kò níye àrà, nítorí àpẹ̀kú yí á máa ní ijáde òníà iná oìlì ńfín àti ẹ̀rú ìlọ̀ tó jó àbọ̀ tòótó àgbà — àti a máa ní ìlọ̀ lẹ́sẹ̀ níbì dìdí ní ìlú ìdáadáa.
Owó ìwájọ́ dinar sí US dolà máa ní túmọ̀ owó ìlúmọ̀. Nítorí owó ìwájọ́ máa ní jẹ́ ní dolà yálíà iye ìjáde òkú máa ní jẹ́ ní owó ìlú ìdáadáa, kọ̀ọ̀kan líìtà tí à ní ìlọ̀ máa ní túmọ̀ ẹ̀rú ìjọba. Irúfẹ́ ìgbèkúle yìí máa ní túmọ̀ àwọn ọ̀nà tí kò gara, nítorí iná oìlì kere níbì máa ní lọ àru ní àwọn ìlè òdìbà kí á máa túmọ̀ iye òníà níbè, ìpín tí àwọn ìjọba àyatọ̀ Libya máa ní ìlà láti ní ìfẹ̀dápo.
Ṣe irúfẹ́ yìí máa túmọ̀ láwa?
Àbé ní ìṣẹ́ ní ọjọ́ ìpèlẹ̀ kan ni àìniòní, ṣùgbọ́n àwọn àbaá ẹrù máa ní mo àpẹ̀rẹ̀. Gáásì kere níbí jẹ ìpín ìbaálò àwọn ìjọba òníà tó máa ní jírawọ́ níbi àbẹ́wò — ìpín tó jẹ́ Iran àti Venezuela, gbogbo àwọn òróó tí wọ́n wà jìnnà rẹ̀ nínú iyato oríjìn ijáde ayé pẹ̀lú Libya. Bákan pẹ̀lú àwọn olùpa òníà Afiríka bíi Angola máa ní ì tà iye tó jóbo ju nígbà tí àwọn ìyípadà àbẹ́wò máa ní túmọ̀. Ẹ̀kọ́ níbì àwọn ìmèbò yìí jẹ àbọ̀: àbẹ́wò gidi tí wọ́n ní jù ní àpò owó jẹ́ ṣiṣú, àti àmó láti túmọ̀ iyato máa ní búu níwájú, bákan àìpín tí ìyipada máa ní síbè ní àápẹ̀rẹ̀.
Ṣùgbọ́n ní àkúkọ́ yìí, Libya máa ní jẹ́ àlàgbà àgbáárì. Iywo máa ní ṣe àwọn àpẹ̀jerè nínú gbogbo orílẹ̀ tí á ní iyato iná oìlì ayé òbòjúmọ́ kí á máa rí báwo ní ó dúró tó kere júù ní ẹgbẹ́ òrọ̀ nìí.
Ìbéèrè Tó Gbajúmo
Dìdo Iná oìlì kere níbí Libya?
Libya jẹ owó òníà nlá tí ó máa ní ṣé àbẹ́wò owó iná oìlì ara ayé lílo owó òníà. Iyato òkú máa ní sẹ̀là yíì ra nípa ìjọba ní àpẹ́ $0.023 fún kọ̀ọ̀kan líìtà — tó kere púpọ̀ ju iye ẹrì — nípa àbẹ́wò, àbé ní owó-ìsẹ̀ tàbí àwọn àwọ́n òníà.
Iyato gallon gáásì ní Libya jẹ mẹ́wá?
Àpẹ́ $0.09 fún US gallon, tí á ṣẹ̀ lórí iyato àpẹ́ $0.023 fún kọ̀ọ̀kan líìtà (àpẹ́ 0.15 LYD). Yalẹ̀nu máa ní jẹ Libya ilé kere jù nílẹ̀ ayé fún iná oìlì ní 170 tí á ní títun tí á níṣẹ́, níbó ìgbèkúle ayé dúró ní àapẹ́ $1.484 fún kọ̀ọ̀kan líìtà.
Ṣe Libya máa ní ìmèbò iná oìlì ara ẹ?
Libya máa ní owó òníà ìfín ṣùgbọ́n kò níye owó ìmèbò tí ó tó kí á máa dá iye òníà ara ẹ, nítorí náà ó máa ní ìjà owó ìmèbè iná oìlì fún ẹrù ìlúmọ̀ níbi owó òníà. A máa ní a túmọ̀ owó yìí ní ayé ní iyato àbẹ́wò jù, èyí máa ní ìyìnú owó ìjọba àti máa ní túmọ̀ ìlọ̀ àru àwọn ìlè òdìbà.