Awọn Idiyele Oshi Nínú Moldova: Ọ̀wo Tí Àwọn Ọ̀dẹ Lo Nínú Ọ̀ṣanú
Fífìn nínú Moldova lòdì jẹ́ $1.587 fún lítà fún oshi, eyí tí ó dé jẹ́ 28.05 MDL fún lítà nínú owó àgbègbè àti níkà $6.01 fún US galọ́nu. Diesel kò jẹ́ ga jù èyí $1.445 fún lítà. Àwọn ẹ̀yìn wọ̀nyí dúró jù ohun tí a tó ìdábò pẹ̀lú agbègbè patapata tó dé $1.484 fún lítà, ní ìpé àwọn ìlú rẹ̀ 101 níìnà àrin 170 àwọn ìlú tí a gba ìwé — tó dúró níìnà tó gà jù àgbègbè wọ̀nìí, ṣùgbọ́n kéré jù àwọn tí ó tó ga.

Nítorí Kíni Awọn Ìdiyele Ọ̀ṣanú Moldova Dúró Níbi Tí Wọ́n Dúró?
Moldova kò ní òòru iyọ́ tòò ìlú tèmi. Gbogbo lítà oshi àti diesel tí a lo níhín ni a fi mu mọ́ nípa irú ohun-ìṣẹ́ tí a ti ṣe, tí ó wá báyìí láti ará Rómáníà àti akàtá ìdiyele Yúrópù. Àgbèkù yìí ní iyalẹ̀nu kan tó lò gan nítorí àwọn ìdiyele àgbègbè tó dá bo pẹ̀lú àwọn ìdiyele àgbègbè: nigbati Brent sì tóbọ̀ tàbi tí leu kúrú dọ́la, àwọn ọ̀dẹ Moldova ò rò nínú èyí kàjá.
Ẹ́yin tí a rí nínú òṣì naa tun npa nípa gúvẹ́rnúmẹ̀ntì. Moldova fún àwọn ìdiyele nínú oshi àti 20% VAT, àti pẹ̀lú àwọn àṣà wọ̀nyí jẹ́ àwọn ìdiyele tó ṣeé tó rí nínú òṣù tèmi. Nítorí tó tó, Moldova kò fi ìdiyele kékeré sẹ́ fún àwọn ọ̀dẹ — kò sí ẹ̀yìn tó fi àwọn ìdiyele oshi kéré, bí ḳó ní àwọn ìlú tí ó ní òòru ọ̀yẹ̀ tó dúró níìpọ̀ kéré jù tí ó dù àgbègbè. Dípò nítorí naa, ìlú naa ní àwọn ẹ̀yìn tó ní yió: àwọn ìlànà tí a èké bá ANRE ń tè àwọn ọ̀nà ẹ̀yìn ọ̀ṣanú tó ní ìhara lóòkan láti àwọn òṣì Platts, ìbágbadọ owó MDL/USD, àti ìrù òṣì tó ní ìnà. Ẹ́yin yìí gba ìpalọ̀ ìwà ibajẹ́ àṣà ṣùgbọ́n ẹ́yin lẹ́tọ́ lò bo pẹ̀lú àwọn ìdiyele àgbègbè àti owó wọ̀nìí júlọ jù lo tí wọ́n jẹ́ àwọn ọ̀dẹ àti ẹ̀yìn naa kéré.
Ìbágbadọ Owó Àgbègbè
Nítorí ẹ̀tí a fi mu owó dọ́la àti yúro ṣùgbọ́n a tò owó oshì ni lei, ỌKO tó yàn ẹ̀rú àwọn ìdiyele ni agbègbè tó dù. Ẹ̀rú leu tó rú tó ga jù kéré dádélé oshì àgbègbè tó ní pẹ́ nípa ìdawọ́ owó. Ìbágbadọ owó yìí jẹ́ ìran tó ní irú ibìnú fun àwọn ìlú kan tó ké òṣì àti ó ṣe àpèjúwe àwọn ìdiyele Moldova tó yẹ̀ wa láti àwọn ẹ̀gún agbègbè níwọ́n ìgbà kan kan.
Ọ̀dọ̀ Kan Ní Ọdún Mẹ̀wàá Tí Ó Ṣe Àyípadà
Wo nígbà tó dá ọ̀dọ̀ ìtan láti Kọ̀kànlá 2016 títí Kọ̣́jọ́ 2026 nǐ ìtàn kan tó di ílẹ̀rù. Ìdiyele àpejo níbi tí a tò ọ̀dọ̀ mẹ̀wàá wàá nì $1.192 fún lítà. Oshì tó kéré jù tí a fún ún nì 15 Àgẹmọ 2016 ní $0.858 fún lítà, nígbà tí ìdàgbàsoke oshi àgbègbè. Ẹ̀yin àti tó ga jù — 13 Kọ̣́jọ́ 2022 ní $1.915 fún lítà — ní ìdàgbà oshì tó tẹ́ sẹ̀ẹ̀ nígbà tí agbègbè Ukraine àti àwọn iṣẹ́ owó Yúrópù tó sá.
Lòdì $1.587 tí a rí wà ní ìdiyele jù àwọn ẹ̀yìn mẹ̀wàá ṣùgbọ́n kéré jù àwọn ẹ̀yìn 2022 tó ga. Ìwòntúnwòntún tí a tí àwé níhín nì ẹ̀yin tó ga àmẹ̀-ṣùgbọ́n-kéré: àwọn akúkọ́ agbègbè tó tó gà àti ó máa sọ́rọ̀ gida, ṣùgbọ́n àwọn ẹ̀yìn tó tó gà — tí a fún nípa àwọn àṣà, owó rò imọ̀rá, àti àwọn àyọ owó — tí ó jẹ́ Moldova ga jù níbi tí ó wà nípa àwọn òṣì 2010s mẹ̀wàá.
Ẹ̀kọ̀ Moldova
Tó dúró níìnà àgbègbè àgbègbè, Moldova gà jù àwọn ìlú òṣì òkunrin ṣùgbọ́n kéré jù àwọn òṣì Yúrópù. Fún ìfihàn, ẹ́yin yìí yẹ̀ o tẹ̀tilẹ̀ àgbègbè ìdayé tó ní àṣà pọ̀ Poland, tàbi àti àwọn òṣì tó kéré jù bí àwọn Áfríkà Senegal, Swaziland, àti Lesotho. Fún ìwòntúnwòntún gbogbo àgbègbè, wo àwọn ìdiyele oshi àgbègbè tèmi.

Awọn Ibẹ̀rẹ̀ Ibẹ̀rẹ̀
Nítorí kíni oshi nínú Moldova tó gà jù àgbègbè patapata?
Moldova mu gbogbo oshi tí a ní àti fi àṣà àti 20% VAT níìdàlẹ̀, àti kò sí ìdiyele kékeré fún àwọn ọ̀dẹ tí ó jẹ́ àà kí ìdiyele lẹ̀. Ẹ̀yìí ṛ ìdiyele $1.587 fún lítà tó ga jù àgbègbè $1.484 patapata gan.
Oshì galọ́nu tó lẹ́ kí diyele oshi gan nínú Moldova?
Níkà $6.01 fún US galọ́nu. Nítorí ẹ̀tí Moldova tò oshi nípa lítà ní níkà 28.05 MDL ($1.587), ohun tí a lò fún galọ́nu nì nígbà nìkan fún àwọn onítìjú tí wọ́n ń tẹ̀tilẹ̀ àwọn ìdiyele nípa ọ̀nà ojoojumọ US naa.
Ní ìdayé, àwọn ìdiyele oshi Moldova yó dájọ́?
Bẹ́ẹ̀ni. Àwọn ìlànà ANRE ń tè àwọn ọ̀nà ẹ̀yìn ọ̀ṣanú ọ̀ṣù kọ̀ọ̀kan láti àwọn òṣì Platts, ìbágbadọ owó MDL/USD, àti ìrù òṣì tó ní ìnà, nítorí naa àwọn ìdiyele lẹ́tọ́ bo pẹ̀lú àwọn ìdiyele àgbègbè júlọ jù kí wọ́n jẹ́ ìdayé.
